6284 SAYILI AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUNDA DÜZENLENEN TEDBİRLER

1-Genel Olarak

Kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet son zamanlarda giderek artmış ve toplumsal düzeni sarsacak boyutlara ulaşmıştır. Toplumun sağlıklı bir yapıya ve düzene sahip olması, toplumun en küçük birimi olan ailenin sağlıklı bir yapıya sahip olması ile mümkündür.

Bu hususlar dikkate alınarak 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun yapılarak yürürlüğe girmiştir.

6284 sayılı kanunun amacı “Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”.

Yani 6284 sayılı kanun hem aile içi şiddete maruz kalan bireylerin yaşama hakkının ve vücut bütünlüğünün korunmasını hem de ailenin korunmasını amaçlamaktadır.

6284 sayılı kanun, sadece kadına yönelik veya aile içi fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddetin mevcut olması halinde yetkili kişilere müdahale imkanı vermiştir. Yani kadına karşı şiddet veya aile içi şiddet niteliğinde bulunmayan bir eylemle ilgili 6284 sayılı kanun kapsamında tedbir istenemez/verilemez. Örneğin; kadına karşı şiddet niteliği taşımayan iki komşunun tartışmaları nedeniyle 6284 sayılı yasa gereğince tedbir kararı verilemez.

Şiddete uğrayan kadının, aile bireylerinin şiddetten ve şiddetin etkisinden korunması ve şiddetin tekrar gerçekleşmesinin önüne geçilebilmesi için şiddet uygulayana karşı caydırıcı tedbirlerin alınması gereklidir.

6284 sayılı yasa gereğince verilebilecek tedbirler ikiye ayrılır; koruyucu tedbirler ve önleyici tedbirler.

-6284 sayılı kanunun 3. maddesinde mülki amir tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler,

-6284 sayılı kanunun 4. maddesinde aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler,

-6284 sayılı kanunun 5. maddesinde aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilecek önleyici tedbirler belirtilmiştir.

Ancak koruyucu ve önleyici tedbirler söz konusu maddelerde belirtilenlerle sınırlı değildir, örnek olarak sayılmıştır. 6284 sayılı kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa bile olayın niteliğine uygun benzer nitelikte tedbirlerin alınması da mümkündür.

6284 sayılı kanun kapsamına göre şiddet; mağdurun fiziksel, cinsel ve psikolojik bütünlüğünü veya ekonomik durumunu ihlal eden veya ihlal etmesi muhtemel olan sözlü veya icrai veya ihmali nitelikteki her türlü eylemdir.

2-6284 Sayılı Kanun Gereğince Verilebilecek Koruyucu Tedbirler

Koruyucu tedbirler, hakim veya mülki amir tarafından koruma amaçlı olarak verilen tedbirlerdir. Bu tedbirlerin amacı, şiddet mağdurunu, gerçekleşen şiddetin etkilerinden veya henüz gerçekleşmeyen ancak gerçekleşme ihtimali bulunan şiddet tehlikesinden korumaktır.

Koruyucu tedbir kararları kim tarafından verilir?

6284 sayılı kanunun 3. maddesinde belirtilen koruyucu tedbir kararları mülki amir tarafından, 4. maddesinde belirtilen koruyucu tedbir kararları hakim tarafından verilebilir. Ancak 6284 sayılı kanunun 3/2. maddesi gereğince mülki amir tarafından alınan tedbirlerden 6284 sayılı kanunun 3/1-a ve ç bentlerinde düzenlenen koruyucu tedbirlerin gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amirince alınması mümkündür.

Somut olayın niteliği göz önünde bulundurularak bir veya birden fazla koruyucu tedbire karar vermek mümkündür.

a-Mülki Amir Tarafından Verilebilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Mülki amir tarafından aşağıda belirtilen tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir.

6284 sayılı yasanın 3. maddesine göre mülki amir tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler şu şekilde düzenlenmiştir;

“a) Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.

1. b) Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması. c) Psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.

ç) Hayatî tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması.

1. d) Gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hâlinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek kaydıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkânının sağlanması”

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde; kolluk amiri tarafından da a ve ç bendinde belirtilen koruyucu tedbir kararlarının alınması mümkündür. Ancak bu durumda kolluk amirinin evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülki amirin onayına sunması gerekmektedir. Mülki amir tarafından 48 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

b-Hakim Tarafından Verilebilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Aile mahkemesi hakimi tarafından aşağıda belirtilen tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir.

6284 sayılı yasanın 4. maddesine göre aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler şu şekilde düzenlenmiştir;

“a) İşyerinin değiştirilmesi

1. b) Kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi
2. c) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunundaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması

ç) Korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi”

3-6284 Sayılı Kanun Gereğince Verilebilecek Önleyici Tedbirler

Önleyici tedbirler, şiddet uygulayan veya şiddet uygulama ihtimali bulunan kişiler yönünden alınan tedbirlerdir. Bu tedbirler ile şiddet uygulayana “yap” veya “yapma” şeklinde yükümlülükler yüklenerek şiddet eylemlerinin önüne geçerek şiddet mağdurunun korunması amaçlanmaktadır.

Önleyici tedbirler, 6284 sayılı kanunun 5/1. maddesinde düzenlenmiştir. Önleyici tedbirler, bu maddede belirtilen tedbirlerle sınırlı değildir, maddede belirtilmeyen benzer nitelikteki tedbirlerin verilmesi mümkündür. Hakim tarafından somut olayın şartları, gerçekleşme biçimi, şiddetin ulaştığı seviye, sıklığı ve türü gözetilerek uygun tedbir serbestçe takdir edilecektir.

Önleyici tedbir kararları kim tarafından verilir?

Önleyici tedbirler, kural olarak sadece aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilir. Ancak 6284 sayılı kanunun 5/2. maddesi gereğince gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, 5/1-a,b,c,d bentlerinde sayılan önleyici tedbirlerin kolluk amirleri tarafından verilmesi mümkündür. Ancak bu durumda kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hakimin onayına sunacaktır. Hakim tarafından 24 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar. Mülki amirin, önleyici tedbir kararı verme yetkisi bulunmamaktadır.

Aile mahkemesi hakimi tarafından aşağıda belirtilen tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir.

6284 sayılı yasanın 5. maddesine göre aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilecek önleyici tedbirler şu şekilde düzenlenmiştir;

“a)Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması

1. b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi
2. c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması

ç) Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması

1. d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması
2. e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi
3. f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi
4. g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi

ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi

1. h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması

ı) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması”

Ankaranın başarılı ve deneyimli boşanma avukatlarından olan Avukat Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi olarak bu yazımızda, 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun gereğince verilen tedbir kararları ele alınmıştır. Günlük hayatımızda kadına karşı şiddet, aile içi şiddet nedeniyle 6284 sayılı kanun kapsamında verilen evden uzaklaştırma kararları gibi koruyucu tedbir kararları, önleyici tedbir kararları ile zorlama hapsi kararlarına sıkça rastlanmaktadır. Tarafların hak kaybına uğramaması ve bu zorlu süreci daha iyi atlatabilmeleri için eşler arasındaki uyuşmazlıkların alanında uzman avukatlarla birlikte gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu aşamada Ankara Boşanma Avukatı Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi bilgi ve tecrübesiyle hukuki sorunlarınızın çözümünde danışmanınız ve desteğiniz olacaktır.