İDDET MÜDDETİ (BEKLEME SÜRESİ) NEDİR?

Boşanan kadının yeniden evlenebilmesi için belirli bir süre geçmesi gerekmektedir. Bu süreye iddet müddeti (bekleme süresi) denir. Yani iddet müddeti, boşanma kararı kesinleştikten sonra kadının yeniden başka biriyle evlenebilmesi için beklemesi gereken süredir.

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte taraflar artık evli olma statüsünden çıkarak dul veya bekar olarak nitelendirilecektir. Peki boşanan eşlerin yeniden evlenmeleri mümkün müdür? Bu konuda kadın ve erkek arasında bir ayrım bulunmaktadır. Erkek boşandıktan sonra yeniden evlenmek isterse herhangi bir süre beklemeden, istediği zaman evlenebilecek fakat kadın boşandıktan sonra iddet müddetini doldurmadan başka biriyle evlenemeyecektir.

İddet Müddeti (Bekleme Süresi) Kaç Gündür ?

Bekleme süresi  Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 132. maddesinde “Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğurmakla süre biter. Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Boşanan kadının, boşanma kararı kesinleştikten sonra başka birisiyle evlenebilmesi için 300 gün geçmesi gerekmektedir. Yani iddet müddeti, bekleme süresi ne kadardır? sorusunun cevabı 300 gündür. Kanun bu süreyi 300 gün olarak belirlerken bir çocuğun evliliğin son günü dahi ana rahmine düşmüş olsa tıbben doğması gereken maksimum süreyi göz önüne alarak belirlemiştir.

Kadına İddet Müddeti Öngörülmesinin Nedeni Nedir ?

Erkek boşandıktan sonra istediği zaman evlenebilirken kadın için bir kısıtlama getirilmiştir. İlk bakışta kadın-erkek arasında böyle bir ayrım yapılması eşitsizlikmiş gibi gözükse de aslında kanunda kadın için bekleme süresi belirlenmesi önemli bir sebebe dayanmaktadır. Boşanan kadının yeniden evlenebilmesi için bekleme süresi belirlenmesinin amacı bu süre içerisinde çocuk doğması halinde çocuğun nesebinin (soybağının) karışmasının önüne geçmektir. Yani amaç çocuğun soybağının tespit edilmesi, nesebinin karışmasının önlenmesi yani çocuğun korunmasıdır. Böylece miras ve aile hukuku ile ilgili konularda da karışıklık önlenmiş ve çocuğun hakları korunmuş olacaktır. Oysa erkek için hamilelik gibi bir durum söz konusu olamayacağından erkek için buna benzer bir bekleme süresi belirlenmesi gerek görülmemiştir.

İddet müddeti uygulaması sadece ülkemize özgü bir düzenleme değildir. Birçok Avrupa ülkesinde de kadının yeniden evlenebilmesi için benzer süreler öngörülmüştür.

Karine olarak, evlilik birliği içerisinde doğan çocuğun babası kadının eşi olarak kabul edilmektedir. Aksi bir durumun iddia edilmesi halinde açılacak dava ile durumun açıklığa kavuşturulması, çözülmesi gereklidir. Kadın hamile olduğunu fark etmeden boşanmış ya da bu durumu eşinden gizleyerek boşanmış ise ne olacaktır? Boşandıktan sonra doğan çocuğun babası kim olur? bu sorunun cevabının verilmesinde iddet müddeti önem kazanmaktadır.

Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra 300 günlük iddet müddeti (bekleme süresi) içerisinde doğan çocuğun babası karine olarak eski eş olarak kabul edilir. Ancak bunun iddia ve ispat edilmesi tabi ki mümkündür. Soybağının reddi ( nesebin reddi) davası açılarak evlilik birliği içerisinde doğan veya boşanma gerçekleştikten sonra 300 günlük iddet müddeti içerisinde doğan çocuğun babası olarak gözüken eş (eski eş) ile çocuk arasındaki soybağı ilişkisinin sonlandırılması mümkündür. Hatalı olduğu iddia ve ispat edilen soybağı ilişkisi sonlandıktan sonra çocuğun biyolojik babası (gerçek babası) ile arasında soybağının kurulması mümkün olacaktır.

Bekleme süresi (İddet Müddeti) Ne Zaman Başlar ?

Bekleme süresi (iddet müddeti) nasıl hesaplanır? Bekleme süresinin (iddet müddetinin) başlama zamanı nedir? 300 günlük iddet müddetinin ne zaman başladığı hesaplanırken taraflar arasında verilen boşanma kararının tarihi değil boşanma kararının kesinleşme tarihi esas alınır. Yani bekleme süresi boşanma kararının verilmesiyle başlamaz. Kadın için bekleme süresi mahkeme tarafından verilen boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. Boşanma kararı kesinleşmeden sonuç doğurmayacağı için boşanma kararı kesinleşmeden önce iddet müddeti başlamamaktadır.

Mahkeme tarafından verilen boşanma kararına karşı taraflar istinaf veya temyiz yoluna başvurmayacaklarını yani bu haktan feragat ettiklerini yazılı olarak bildirmişlerse ya da boşanma kararına karşı kanuni süresi içerisinde istinaf veya temyiz yoluna başvurulmamışsa yahut istinaf veya temyiz sonucu üst mahkeme tarafından verilen karar ile boşanma hükmü onanmışsa yani sonuç olarak boşanma kararı hangi tarihte kesinleşiyor ise o tarihte iddet müddeti başlayacaktır.

İDDET MÜDDETİ NASIL VE NE ZAMAN KALKAR ?

300 Günlük Bekleme Süresi Dolmadan Doğum Gerçekleşirse  İddet Müddetinin Dolması Beklenmeyecektir.

İddet süresi sona ermeden, yani boşanma kararı kesinleşme tarihi üzerinden 300 gün geçmeden kadın doğum yapmışsa ne olacaktır? Boşandıktan sonra doğum yapan kadının bekleme süresini doldurması gerekli midir?

TMK’nun 132. maddesinde de açıkça düzenlendiği üzere doğurmakla bekleme süresi bitmektedir. Yani kadın boşandıktan sonra doğum yaparsa iddet müddeti sona ermektedir, artık doğum yapan kadının yeniden evlenebilmesi için 300 günlük süreyi beklemesine gerek yoktur. Zira çocuk doğduğu için çocuğun nesebinin karışması ihtimali sona ermiştir ve kadının yeniden evlenmesi mümkün hale gelmiştir. Daha önce de belirttiğimiz gibi bekleme süresi belirlenmesindeki amaç kadına getirilmek istenilen bir kısıtlama ya da ceza değil, çocuğun soybağının karışmasının önlenmesidir. Çocuğun doğmasıyla birlikte soybağının karışması tehlikesi ortadan kalkacağı için doğumdan sonra kadının istediği zaman yeniden evlenmesi mümkün hale gelmiştir.

Kadın İddet Müddeti (Bekleme Süresi) Bitmeden Dava Açarak İddet Müddetini Kaldırabilecektir.

İddet müddetinin (bekleme süresinin) kaldırılması halinde kadının yeniden evlenmesi mümkündür. Ancak bekleme süresinin kaldırılması ancak dava açılmak suretiyle ve sonucunda mahkeme tarafından bekleme süresinin kaldırılmasına ilişkin verilecek karar ile mümkün olmaktadır.

İddet müddeti (bekleme süresi) nasıl kaldırılır? İddet müddetinin kaldırılması için kadının bekleme süresinin kaldırılması davası açması gerekmektedir.

Kadın 300 günlük bekleme süresi bitmeden yeniden evlenmek istediğini ve hamile olmadığını belirterek iddet müddetinin kaldırılması davası açacaktır. Ancak kadının hamile olmadığına ilişkin beyanı yeterli değildir, kadının hamile olmadığının delillerle ispatlanması gerekmektedir. Ancak kadının dava açmadan önce hamile olmadığına ilişkin rapor alması ve bunu mahkemeye sunması yeterli değildir. Dava açıldıktan sonra mahkeme tarafından kadın hastaneye sevk edilecek ve rapor aldırılacaktır. Doktor raporuyla kadının hamile olmadığının belirlenmesi halinde bu rapora istinaden mahkeme kadının bekleme süresinin kaldırılmasına karar verecektir. Bu karar ile 300 günlük sürenin bitmesi beklenilmeden kadının yeniden evlenmesi mümkün hale gelecektir.

İddet müddetinin kaldırılması davası çekişmesiz yargı işidir. Basit yargılama usulüne göre davaya bakılıp sonlandırılacaktır. Bu davada eski eşin davalı olarak gösterilmesine gerek yoktur. Bekleme süresini kaldırılması davası hasımsız olarak yani davalı taraf gösterilmesine gerek olmadan açılacaktır.

İddet süresinin kaldırılmasına ilişkin davada görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yani iddet müddetinin kaldırılması davası aile mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme ise kadının yerleşim yeri mahkemesidir. Yani kadın bu davayı ikamet ettiği yerde açabilecektir. İddet müddetinin kaldırılması davası, doğal olarak iddet müddeti bitene kadar açılabilecektir. Mahkemenin iş yoğunluğuna, kadının hamile olup olmadığının tespiti için sevk edildiği hastanenin yoğunluk durumuna ve avukatın tecrübe ve bilgisine göre süre değiştiği için davanın ne kadar sürede sonuçlanacağına ilişkin net bir süre verilmesi mümkün olmamakla beraber bu davaların kısa sürede sonuçlandığı söylenebilir. Tabi ki davanın kısa sürede sonuçlanması için hukuki prosedürlerin ve işlemlerin zamanında ve doğru şekilde yapılması gerekmektedir. Bu amaçla aile hukuku alanında uzman bir avukattan görüş alınması tavsiye edilir.

Kadının Boşandığı Eşiyle Yeniden Evlenmek İstemesi Halinde İddet Müddeti Beklemeyecektir.

kadının boşandığı eşiyle yeniden evlenmek istemesi halinde 300 günlük bekleme süresinin dolmasını beklemesine gerek bulunmamaktadır. Zira doğması muhtemel olan bir çocuğun nesebinin karışması durumu söz konusu olmayacaktır. Bu nedenle kadın boşandığı eşiyle mahkemeden iddet müddetinin kaldırılmasına ilişkin bir karar almadan veya iddet müddeti olan 300 günlük sürenin geçmesini beklemeden yeniden evlenebilir.

Kadın 300 Günlük Sürenin Dolmasından Sonra Başka Biri ile Evlenebilecektir.

Kadın 300 günlük iddet müddeti içerisinde hiçbir işlem yapmaz, dava açmazsa da 300 günlük sürenin sonunda iddet müddeti kendiliğinden kalkacaktır. Yani 300 günlük sürenin sonunda kadın dava açmaya gerek kalmadan yeniden evlenebilecektir.

Ankaranın başarılı ve deneyimli boşanma avukatlarından olan Avukat Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi olarak bu yazımızda, iddet müddeti (bekleme süresi) nedir konusu ele alınmıştır. Tarafların hak kaybına uğramaması ve bu zorlu süreci daha iyi atlatabilmeleri için eşler arasındaki uyuşmazlıkların alanında uzman avukatlarla birlikte gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu aşamada Ankara Boşanma Avukatı Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi bilgi ve tecrübesiyle hukuki sorunlarınızın çözümünde danışmanınız ve desteğiniz olacaktır.