6284 SAYILI AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN GEREĞİNCE VERİLEN TEDBİR KARARLARINA İTİRAZ VE ZORLAMA HAPSİ

1-Tedbir Kararının Bildirilmesi

Yetkili merciler tarafından verilen koruyucu veya önleyici tedbir kararlarının şiddet uygulayana ve şiddet mağduruna bildirilmesi gerekmektedir.

6284 Sayılı Kanunun 8/4. maddesinde “Tedbir kararı, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise sadece korunan kişiye tebliğ edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgili kolluk birimi tarafından verilen tedbir kararı şiddet uygulayana bir tutanakla derhâl tebliğ edilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Bu madde gereğince koruyucu veya önleyici tedbir kararları, şiddet mağduruna ve şiddet uygulayana tefhim edilebileceği yani sözlü olarak bildirilebileceği gibi yazılı olarak da bildirilebilir.

Gecikmesinde sakınca olan durumlarda kolluk amiri tarafından verilen tedbir kararları da derhal tutanak ile şiddet uygulayana tebliğ edilir.

Tedbir kararının şiddet uygulayana bildirilmesi sırasında tedbir kararına uyulmaması durumunda hakkında zorlama hapsine karar verileceği anlatılır ve şiddet uygulayan bilgilendirilir.

Tedbir kararlarının Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilmesi geçerli değildir. Tebligat Kanununa göre yapılan tebliğlerde tebligat geçersizdir, bu şekilde karar kesinleştirilmiş olsa dahi şiddet mağdurunun veya şiddet uygulayanın itiraz hakkı ortadan kalkmayacaktır.

Tedbir kararlarının yerine getirilmeye, uygulanmaya başlanması için ilgililere tebliğ edilmesi zorunluluğu yoktur. Ayrıca tedbir kararlarının uygulanmaya başlanması için kesinleşmesinin beklenilmesine de gerek yoktur.

Şiddet mağdurunun tedbir talebinin reddi durumunda karar sadece şiddet mağduruna bildirilir, şiddet uygulayana bildirilmez. Bu suretle tedbir talebi verilmediğini öğrenen şiddet uygulayanın yeniden şiddet eylemlerinde bulunması engellenmeye çalışılmıştır.

2-Tedbir Kararına İtiraz

Tedbir kararına itiraz edilebilir mi? sorusunun yanıtı evettir. Hem koruyucu hem de önleyici tedbir kararlarına karşı itiraz etmek mümkündür.

Tedbir kararlarına itiraz süresi nedir? sorusunun cevabı 6284 Sayılı Kanunun 9/1. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “Bu Kanun hükümlerine göre verilen kararlara karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir.”. Yani tedbir kararının şiddet mağduruna veya şiddet uygulayana bildirilmesinden itibaren 2 hafta içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.

Tedbir kararlarına itiraz nereye yapılır? sorusunun cevabı yine 6284 sayılı Kanunun 9/1 maddesinde düzenlenmiştir. Tedbir kararlarına itiraz aile mahkemesine yapılacaktır. Tedbir kararına itiraz edildiğinde, itirazı inceleyecek mercii en geç 1 hafta içerisinde kararını verecektir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir, bu kararlara karşı yeniden itiraz, istinaf ya da temyiz yoluna başvurma imkanı bulunmamaktadır.

Kolluk amiri tarafından verilen tedbir kararlarına doğrudan itiraz edilemez. Kolluk amiri tarafından verilen kararlar mülki amir veya hakim tarafından onaylandığı takdirde bu kararlara karşı itiraz yolu açıktır.

Tedbir kararına kim itiraz edebilir? Tedbir kararına şiddet uygulayan, şiddet mağduru ve Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı itiraz edebilir.

3-Tedbir Kararına Aykırılık ve Zorlama Hapsi

Şiddet uygulayan tedbir kararına uymazsa ne olur? Tedbir kararına uyulmadığında, aykırılık halinde uygulanacak yaptırım zorlama hapsidir. Zorlama hapsinin diğer adı disiplin hapsi veya tazyik hapsidir.

Zorlama hapsi nedir? Disiplin Hapsi nedir? Tazyik hapsi nedir?

Disiplin hapsi 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2. maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre disiplin hapsi “Kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi” ifade etmektedir. Yani tedbir kararlarını ihlal edilen kişiye verilen hapis cezasına zorlama hapsi denilir.

Tedbir kararlarına aykırılık durumunda uygulanacak disiplin hapsinin süresi ve usulü 6284 sayılı Kanunun 13. maddesinde düzenlenmiştir. Madde içeriği şu şekildedir; “(1) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. (2) Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi onbeş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez. (3) Zorlama hapsine ilişkin kararlar, Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir. Bu kararlar Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine bildirilir.”.

Zorlama hapsinin süresi nedir? Şiddet uygulayanın tedbir kararının gereklerine uymadığı tespit edildiği takdirde şiddet uygulayan hakkında en az 3 gün en fazla 10 gün zorlama hapsine karar verilir. Ancak tedbir kararına aykırılığın her tekrarında olayın özelliğine göre zorlama hapsinin süresi en az 15 gün en fazla 30 gün olarak belirlenir. Aynı tedbir kararına uymama nedeniyle verilecek zorlama hapsinin toplamı en fazla 6 aydır.

Zorlama hapsi kararını kim verir? Tedbir kararları aykırılık olup olmadığını inceleyecek ve tedbir kararına uyulmadığının tespiti halinde zorlama hapsine karar verecek merci aile mahkemesidir. Zorlama hapsi kararını, tedbir kararını veren mahkeme vermektedir. Aile mahkemesi olayın özelliğine göre duruşma yaparak veya dosya üzerinden inceleme yaparak zorlama hapsine karar verebilir.

Zorlama hapsi kararı verilmesi için davranışın suç olması mı gereklidir? Hayır, zorlama hapsi kararı verilmesi için davranışın suç olması gerekli değildir. Tedbir kararına aykırılık oluşturacak davranışlar suç oluşturmasa bile zorlama hapsi verilir. Ancak tedbir kararına aykırı davranış aynı zamanda suç oluşturuyor ise o eylemle ilgili ayrıca cumhuriyet savcılıklarınca cezai işlem yapılacaktır.

Örneğin; en sık karşılaşılan tedbirlerden birisi kadına karşı şiddet uygulandığında erkek hakkında evden uzaklaştırma kararı verilmesidir. Evden uzaklaştırılmasına karar verilen erkek, evden uzaklaştırma kararına rağmen müşterek konuta giderse, eve girerse tedbir kararına aykırılık nedeniyle erkek hakkında zorlama hapsine karar verilecektir.

Şiddet uygulayanının önleyici tedbir kararlarına uymaması durumunda disiplin hapsi verilecektir. Koruyucu tedbir kararları, şiddet mağduru için verildiğinden bu koruyucu tedbir kararlarına uyulmaması durumunda disiplin hapsi verilmeyecektir. Önleyici tedbir kararlarının ve koruyucu tedbir kararlarının neler olduğu konusuna daha önceki yazımızda ayrıntısıyla yer vermiştik. Ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Zorlama hapsi kararının uygulanabilmesi için şiddet uygulayana kararın Tebligat Kanununa uygun olarak tebliğ edilmesi veya tefhim edilmesi gerekmektedir. Her ne kadar tedbir kararlarının uygulanması için kararın bildirilmesi ve kesinleşmesi gerekmiyorsa da zorlama hapsi kararının uygulanması için kararın bildirilmesi ve kesinleşmesi gerekmektedir.

Zorlama hapsi adli sicilde gözükür mü? Zorlama hapsi adli sicile işlenir mi? Zorlama hapsi adli sicile kaydedilmez. Zorlama hapsi ertelenir mi? Zorlama hapsi ertelenemez. Zorlama hapsi para cezasına çevrilir mi? Zorlama hapsi para cezasına çevrilemez. Ayrıca zorlama hapsi tekerrüre esas alınmaz, şartla salıverilme şartları uygulanmaz.

4-ŞÖNİM Nedir?

ŞÖNİM, Şiddeti Önleme ve İzleme Merkezlerinin kısaltılmasıdır. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri, şiddete uğrayan kadın ve çocuklara destek sağlamak amacıyla kurulmuş birimlerdir. Şiddeti önlemek, izlemek ve tedbirlerin etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla verilecek destek hizmetlerini yürütmek için kurulmuş merkezlerdir. ŞÖNİMler hem mağdur hakkında verilen koruyucu tedbirlerin hem de şiddet uygulayan için uygulanan önleyici tedbirlerin uygulanmasına yönelik destek hizmeti vermektedir.

ŞÖNİM hizmetleri nelerdir? ŞÖNİMlerde şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi olan kişilere ve şiddet uygulayan kişilere hukuki, psikolojik ve benzeri destek hizmetleri verilmektedir.

ŞÖNİMe kimler başvurabilir? Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesi gereğince “Sunulacak hizmetlerden ev içi şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişiler yararlanır.”. Yani şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadın, çocuk, aile bireyleri ve ısrarlı takibe maruz kalan mağdurlar başvurabilir, yararlanabilir.

Ankaranın başarılı ve deneyimli boşanma avukatlarından olan Avukat Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi olarak bu yazımızda, 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun gereğince verilen tedbir kararlarına itiraz süresi ve usulü ile zorlama hapsi kararı ele alınmıştır. Günlük hayatımızda 6284 sayılı yasa kapsamında verilen kadına karşı şiddet, aile içi şiddet, evden uzaklaştırma kararları ile zorlama hapsi kararlarına sıkça rastlanmaktadır. Tarafların hak kaybına uğramaması ve bu zorlu süreci daha iyi atlatabilmeleri için eşler arasındaki uyuşmazlıkların alanında uzman avukatlarla birlikte gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu aşamada Ankara Boşanma Avukatı Esra Demirel ve Demirel Hukuk Ofisi bilgi ve tecrübesiyle hukuki sorunlarınızın çözümünde danışmanınız ve desteğiniz olacaktır.