Yargıtay 8. Hukuk Dairesi         2011/5 E.  ,  2011/4628 K.

– Eşler Tarafından Başka Mal Rejimi Seçilmemişse 01.01.2002 Tarihine Kadar Mal Ayrılığı, Bu Tarihten Sonra Yasal Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Geçerlidir.

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Katkı Payı Alacağı

…ile … aralarındaki katkı payı alacağı davasının reddine dair … 1.Aile Mahkemesinden verilen 28.09.2010 gün 108/786 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR

Davacı vekili dava ve açıklama dilekçesinde, tarafların 1982 yılında evlendiklerini, evlilik birliği içerisinde edinilen ve davalı koca üzerinde kayıtlı şirket payları, taşınmazlar ve kooperatif hisseleri üzerinde vekil edeninin alacağı bulunduğunu açıklayarak,uyuşmazlık konusu malvarlığının tasfiyesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davanın yersiz olduğunu, taraflarca boşanma davası sırasında protokol imzalandığını, boşanma kararının kesinleştiği tarihten dava tarihine kadar 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini açıklayarak davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, uyuşmazlık konusu malvarlığının mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinildiği, boşanma kararının kesinleştiği 15.05.2006 tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar TMK.nun 178.maddesi uyarınca bir yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, uyuşmazlık hakkında Borçlar Kanununun 125.maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, düzenlemede tarafların boşanmalarından sonra bir daha karşılaşmamaları amacı ile bir yıllık süre öngörüldüğü ve davalı vekilinin süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar, 27.02.1987 tarihinde evlenmiş, 09.05.2006 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 15.05.2006 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Başka mal rejimi seçilmediğinden 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, dava konusu Engürü, Altay ve Gökçen Yapı Kooperatiflerindeki üyeliklerin edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 2004 ve 2008 yıllarında edinildiğine ve davalı tarafça süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunulduğuna, boşanma kararının kesinleştiği 15.05.2006 tarihinden eldeki davanın açıldığı 25.02.2008 tarihine kadar TMK’nın 178.maddesinde öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresi geçtiğine göre kooperatif üyeliklerinden kaynaklanan katılma alacağına ilişkin davanın TMK.nun 178. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükmün bu bölümünün açıklanan nedenlerle ONANMASINA,
Davacı vekilinin mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen malvarlığına ilişkin temyiz itirazlarına gelince; dava konusu 68 AP 348 plakalı otomobil, Mert Gıda Ltd.Şti.ndeki pay, 497 ada 12 parsel, 540 ada 14 parsel üzerindeki bağımsız bölümler, 1146 ada 266 parsel üzerindeki 23 nolu bölüm, 4343 ada 1 parsel üzerindeki 18 nolu bölüm ile Edremit İlçesinde bulunan 3312 parsel üzerindeki 3 nolu bölüm, 01.01.2002 tarihinden önce mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde alınarak davalı koca adına tescil edinilmiştir.Açıklanan bu malvarlığı yönünden uyuşmazlık; 743 sayılı TKM.nin 170.maddesi uyarınca mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde evlilik birliği içerisinde edinilen mala yapılan katkıya ilişkin katkı payı alacağı isteğine ilişkindir. Mahkemece TMK.nun 178.maddesindeki düzenlemenin amacı dikkate alınarak 1 yıllık zamanaşımının geçerli olduğu görüşünden hareketle davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de bu değerlendirmeye katılma olanağı bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Borçlar Kanununun genel hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerekmektedir. 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı TMK. nun 178. maddesinde düzenlenen dava zamanaşımına ilişkin düzenlemenin eldeki davaya konu mallar bakımından uygulanamayacağı, uyuşmazlığın Borçlar Kanununun başka türlü hüküm mevcut olmadığı takdirde her dava için öngördüğü 10 yıllık zamanaşımı süresini öngören TMK. nun 5.maddesi yollamasıyla 125. maddesindeki düzenlemenin uygulanması gerektiği hususunda duraksama bulunmadığına göre mal ayrılığı rejimi döneminde edinilen malvarlığı yönünden 4721 sayılı TMK. nun 178.maddesi dikkate alınarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Mahkemece, davacının taşınmazların edinilmesine kişisel malvarlığı ile yaptığı katkı oranının mevcut ve elde edilecek tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi, varsa katkıya ilişkin kayıt ve belgelerin bulundukları yerlerden getirtilmesi, katkı oranının belirlenmesi bakımından taraf delillerinin eksiksiz olarak toplanması, davacı ve davalının ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınarak kişisel harcamaları ve 743 sayılı TKM’nin 152. maddesine göre davalı kocanın aileyi geçindirme yükümlülüğü göz önünde tutularak dava konusu otomobil, taşınmazlar ve şirket hisselerinin edinme tarihi itibarıyla tarafların gelirlerinin ayrı ayrı hesaplanması, her bir eşin ayrı ayrı yaptıkları kişisel harcamaların gelirlerinden düşürülmesi, davalı koca acısından 743 sayılı TKM’nin 152 . maddesi uyarınca yapabileceği harcamanın da düşmede göz önünde tutulması, böylece herbirinin yaptıkları tasarruf miktarının bulunması, toplam tasarruf miktarları karşısında davacının katkı oranının saptanması, ondan sonra tespit edilmiş olan bu oranın malvarlığının dava tarihindeki değeri ile çarpılarak davacının katkı payı alacağının saptanması, bu hususta hukukçu, mali müşavir ve bankacıdan oluşan bilirkişi kurulundan tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık rapor alınması, ondan sonra esas hakkında karar verilmesi gerekirken yasal ve yerinde olmayan nedenlerle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı hüküm bölümünün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 26.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Ayrıntılı bilgi için Ankara Boşanma Avukatı Esra Demirel‘e ulaşabilirsiniz…